حق انتفاع

⚛حق انتفاع عبارت از حقي است كه به موجب آن شخص مي‌تواند از مالي كه عين آن ملك ديگري است يا مالك خاصي ندارد، استفاده كند.
⚛در حق انتفاع، مال در مالكيت شخصي ديگر است و منافع نيز ملك شخص ديگري است و فقط شخص داراي حق انتفاع، حق استفاده و بهره‌برداري از آن را دارد، نه حق مالكيت بر آن.
⚛حق انتفاع يكي از شاخه‌ها و مراتب مالكيت است كه طي قراردادي به شخص واگذار مي‌شود؛ پس جزء اموال وي محسوب مي‌شود.

⚛مال موضوع حق انتفاع داراي دو صاحب حق مي­باشد:
1) منتفع، كه حق استفاده و بهره‌برداري از عين به او واگذار شده است.
2) مالك، كه صاحب عين است و در اثر قرارداد، سهم بزرگي از حقوق خود را به منتفع واگذار كرده است.

⚛اقسام حق انتفاع

حق انتفاع به معني خاص به سه قسم است:

الف) عُمري: كه به موجب قراردادي حق استفادۀ از ملك به مدت عمر خود مالك يا عمر منتفع يا شخص ديگري به منتفع واگذار شده باشد. چون مدت واگذاري و قرارداد به مدت عمر مالك يا طرف قرارداد يا شخص ديگري بيرون از قرارداد مي‌باشد، به اين قرارداد، عمري گفته مي‌شود.

ب) رُقبي: اگر مدت حق انتفاع معين باشد، به اين حق انتفاع رقبي گفته مي‌شود.

ج) سُكني: اگر حق انتفاع در مورد سكونت در مسكني باشد، حق سكني ناميده مي‌شود. اين حق ممكن است به مدت عمر مالك يا منتفع يا شخص ثالث و يا به مدت معين باشد.

⚛حبس مطلق: اگر حق انتفاع به طور مطلق و بدون قيد مدت به كسي داده شود، آن را حبس مطلق مي‌گويند و اين حق تا فوت مالك خواهد بود مگر اين­كه مالك قبل از فوت خود رجوع نمايد، بنابراين در اين نوع از حق انتفاع برخلاف اقسام ديگر، مالك حق رجوع دارد و همواره مي‌تواند قرارداد حق انتفاع را بر هم زند و در اصطلاح گفته مي‌شود كه حبس مطلق عقد جائز است و طرفين هر وقت كه مايل باشند مي‌توانند آن را بر هم بزنند.
⚛حبس مؤبّد: قرارداد حق انتفاع به طور نامحدود و هميشگي مي‌باشد و اگر به امور عام المنفعه و خيريه اختصاص داده شده باشد، تابع احكام وقف خواهد بود.

⚛شرائط حق انتفاع
الف) حق انتفاع با عقد و قرارداد ايجاد مي‌شود.
 ب) موضوع حق انتفاع بايد مالي باشد كه استفاده از آن موجب از بين رفتن خود مال و عين آن نباشد.
 ج) دارنده حق انتفاع (منتفع) بايد در حين و زمان عقد موجود باشد.
 د) در حق انتفاع، قبض و تسلط منتفع بر مال مورد انتفاع شرط صحت عقد مي‌باشد.

تاریخ ثبت: 1395/09/01 - 11:39